WWW.ABSTRACT.XLIBX.INFO
FREE ELECTRONIC LIBRARY - Abstract, dissertation, book
 
<< HOME
CONTACTS



Pages:     | 1 |   ...   | 2 | 3 || 5 |

«Zbigniew T. Szmurło∗ Pierestrojka i tragiczne wydarzenia w Sumgaicie Pod koniec XX w. sytuacja panująca w Związku Radzieckim wymagała reform w ...»

-- [ Page 4 ] --

Pierestrojka i tragiczne wydarzenia w Sumgaicie nej przez stalinowskie podręczniki. Ale jednocześnie wysuwali hasła wyraźnie antyormiańskie. Żądali m.in. rozwiązania obwodowego komitetu partii w Karabachu i powołania nowego – o charakterze... internacjonalistycznym. W przypadku niespełnienia tych żądań domagali się zupełnej likwidacji autonomii Górnego Karabachu i podziału jego obszaru na mniejsze jednostki administracyjne azerbejdżańskie.

Domagali się także zerwania kontaktów gospodarczych z Armenią, jeśli mieszkańcy Górnego Karabachu nie zrezygnują z żądań separatystycznych73.

W centralnych środkach masowego przekazu nie dokonano obiektywnej analizy zaistniałej tragedii, skłaniając się też często do napiętnowania strajkujących w Stepanakrecie i Erywaniu. Określano ich jako element antysocjalistyczny, dążący do rozerwania nienaruszalności terytorialnej radzieckiego Azerbejdżanu i obwiniano o pogwałcenie zasad internacjonalizmu. Bezduszne, wręcz cyniczne i znamienne dla radzieckiej rzeczywistości było to, że (…) po pogromie w Sumgaicie nie ogłoszono powszechnej żałoby ani w całym ZSRR, ani chociażby w Azerbejdżanie. Jakby wszyscy o tym wydarzeniu chcieli zapomnieć74. Możliwe, iż (…) w ciągu pierwszych dni po pogromach sumgaickich kierownictwo Azerbejdżańskiej SRR było w szoku, oczekując na ocenę polityczną z konsekwencjami organizacyjnymi i prawnymi. Jednakże centralne gazety zgodnie pisały tylko o wypadkach w Górskim Karabachu i dookoła niego i jeszcze mocniej zajęły się przyjaźnią miedzy radzieckimi narodami75. Rozpoczął się exodus Ormian z Azerbejdżanu i Azerbejdżan z Armenii.

Wkrótce po tych wydarzeniach do Armenii przybyło ponad 3 tys. uchodźców z Sumgaitu. Ich relacje na temat wydarzeń przypominały rzezie na Ormianach z 1915 roku dokonywane przez Turków76. Jesienią 1988 r. etniczne rozruchy miały miejsce w Armenii. Ofiarami byli Azerbejdżanie – praktycznie wszyscy (ponad 200 tysięcy) opuścili granice republiki. Mieszkańcy miast uczynili to dobrowolnie, jednakże na ormiańskiej prowincji Azerbejdżanie siłą byli wyganiani ze swoich domów. Nie uniknięto ofiar. W wyniku panującego chaosu i przemocy w ostatnich miesiącach 1988 r. prawdopodobnie mogło zginąć nawet ponad 200 Azerbejdżan77; według źródeł ormiańskich – 25 osób78.

W styczniu 1990 r. w Baku znowu Azerbejdżanie mordowali Ormian. Sobota, 13 stycznia 1990 roku nie była wybrana zupełnie przypadkowo. W tych latach J. Gazda, op. cit. „Przegląd Powszechny” 1989, nr 9, s. 320.

Ibidem, s. 318–319.

З. Балаян, Палач и жертва: места определены навечно, „Голос Армении”, 3 мaртa 2009 г.

A. Furier, Kaukaz w dobie globalizacji, Poznań 2005, s. 105. Por. J. Frelak, Kwestia uchodźców w konflikcie ormiańsko-azerskim o Karabach Górski, „Obóz” 2004, nr 43, s. 71–81.

Т. де Ваал, Чёрный Огород, Москва 2005, s. 52–53.

Г. Бадалян, Погромы в Армении: суждения, домыслы и факты, „Экспресс-Хроника” 1991, № 16.

Zbigniew T. Szmurło wszystkie prowokacje przeciwko narodowi ormiańskiemu planowano na piątek lub na sobotę. W przededniu wolnych dni, a to oznacza – Kreml jest niedosięgalny. Tak było w Sumgaicie i Kirowobadzie, Getaszen, Stepanakercie, w Baku – w dziesiątkach innych miast i wsi. W Baku zabijali nie tylko Ormian, Rosjan, Żydów, przedstawicieli innych narodowości, lecz również Azerbejdżan, którzy próbowali pomóc Ormianom. Z okien i balkonów wielopiętrowych domów leciały nie tylko sprzęty domowe i książki, lecz również żywi ludzie – palące się pochodnie79. Zamieszki w Sumgaicie stały się punktem zwrotnym w rozwoju narodowego ruchu w Armenii i Karabachu. Dały początek wolnej Armenii. Przyczyniły się też do powstania Republiki Górskiego Karabachu. Pamiętać należy, że w wystąpieniach Ormian z końca lat 80. XX w. pojawiła się jawna krytyka kierownictwa partii komunistycznej, co wtedy było zjawiskiem zupełnie nowym i niespotykanym na taką skalę. Sprawa powrotu Karabachu do Armenii trafiła pod obrady Prezydium Rady Najwyższej Związku Radzieckiego – 18.07.1988 r. stwierdzono, iż bez zgody Azerbejdżańskiej SRR nie jest możliwa zmiana granic regionu i przekazanie go Armeńskiej SRR.

Walki o Karabach a także pamięć o mordach dokonywanych na Ormianach w Sumgaicie i Turcji w 1915 r. rzutują na narodową świadomość oraz tożsamość i całą cywilizację ormiańską. Mają także wpływ na historię Armenii i Azerbejdżanu.

Obydwa narody muszą uporać się z wieloma trudnymi do przyjęcia i zaakceptowania problemami, z pamięcią o wzajemnych prześladowaniach, walkach, mordach.

Tak jak Azerbejdżanie stają przez faktem pogromów w Sumgaicie, Baku i innych miejscowościach, tak Ormianie muszą zmierzyć się z problemem Chodżały80 – najbardziej krwawego wydarzenia wojny azerbejdżańsko-ormiańskiej, największej tragedii Azerbejdżan końca XX w. W wyniku azerbejdżańsko-ormiańskiego konfliktu o Górski Karabach w latach 1988–1994 zginęło kilkadziesiąt tysięcy osób, tyleż odniosło rany, a setki tysięcy uchodźców musiały uciekać przed nienawiścią sąsiadów. Spór trwa i żadna ze stron nie zamierza ustąpić, obwiniając się nawzajem o eskalację napięć i brutalność. Nienawiść narodowa, obudzona u schyłku radzieckiego imperium stworzyła swoisty syndrom Sumgaitu (…) odpowiedzialnym za „Sumgait” jest radzieckie kierownictwo i osobiście Michaił Gorbaczow. Wszystko, co on głosił na temat „Sumgaitu”, było kłamstwem. Wystarczy przypomnieć sobie zachowanie się Gorbaczowa na znanym posiedzeniu Politbiura, gdzie gensek po prostu próbował obronić samego siebie. (...) „Sumgait” został zorganizowany przez kierownictwo Azerbejdżanu i ZSRR, które miało wszystkie możliwości dla zapobiegania i przecięcia tego masowego przestępstwa, lecz władze były bezczynne”81.





З. Балаян, Неизжитая трагедия. Десять лет назад мир узнал о жертвах армянских погромов в Баку, „Независимая Газета” № 4 (2066), 13 января 2000 г.

М. А. Жирохов, op. cit., s. 248–250.

М. Григорян, Главный обвиняемый – Горбачев, „Голос Армении”, 28 февраля 2008 г.

Pierestrojka i tragiczne wydarzenia w Sumgaicie Ormiańsko-azerbejdżański konflikt, który zaiskrzył w lutym 1988 r., był jednocześnie pierwszym, jakże istotnym kamieniem w lawinie etnicznych i terytorialnych sporów, w ostateczności wymazującej Związek Radziecki z mapy świata. Sporu o Górski Karabach nie można w żaden sposób rozwiązać i nadal pozostaje on bardzo niebezpiecznym zamrożonym konfliktem, który w każdej chwili może zostać odmrożony.

Pierestrojka przyczyniała się do upadku tego państwa, a także do obudzenia uśpionej świadomości narodowej głównie narodów republik związkowych, które w wyniku procesu tej przebudowy uzyskały niepodległość. Obudziła ona także, niestety, waśnie pomiędzy narodami, przyczyniła się do krwawych mordów, do kolejnego „ormianobójstwa” w Sumgaicie.

Bibliografia

Literatura polskojęzyczna Baranowskij W. G., Szmielow B. A., Transformacja w Polsce i Rosji – różnice i podobieństwa, [w:] Białe plamy – czarne plamy: sprawy trudne w polsko-rosyjskich stosunkach 1918– 2008, red. A. D. Rotfeld, A. W. Trokunow, Warszawa 2010.

Bartnicki A. R., Demokratycznie legitymizowany autorytaryzm w Rosji 1991–2004, Białystok 2007.

Ciesielski S., Rosja-Czeczenia. Dwa stulecia konfliktu, Wrocław 2003.

Co się zdarzyło w Armenii?, z. 1 (wybór z numeru specjalnego „Głasnosti”), Warszawa 1989.

Croissant M. P., The Armenia-Azerbaijan Conflict. Causesn and Implications, London 1998.

Frelak J., Kwestia uchodźców w konflikcie ormiańsko-azerskim o Karabach Górski, „Obóz” 2004, nr 43.

Furier A., Kaukaz w dobie globalizacji, Poznań 2005.

Gazda J., Armenia i Azerbejdżan – wokół sporu o Górny Karabach, „Przegląd Powszechny” 1989, nr 7–8, 9.

Gębarski B., List do starego tureckiego znajomego, „Kierunki” 1961, nr 47.

Kenez P., Odkłamana historia Związku Radzieckiego, Warszawa 2008.

Kwiatkiewicz P., Przemiany polityczne w Azerbejdżanie. Od republiki radzieckiej do współczesnego państwa, Toruń 2013.

Kuzio T., Zamieszki narodowościowe w Kazachstanie, Warszawa 1989.

Marciniak W., Rozgrabione imperium: upadek Związku Sowieckiego i powstanie Federacji Rosyjskiej, Kraków 2004.

Pisowicz A., Znajomość języka i literatury ormiańskiej w Polsce w XIX i XX wieku, „Przegląd Orientalistyczny” 1999, nr 3–4 (190–191).

Smaga J., Rosja w 20 stuleсiu, Kraków 2001.

Świętochowski T., Azerbejdżan i Rosja. Kolonializm, islam i narodowość w podzielonym kraju, Warszawa 1998.

The Armenian Genocide, ed. L. Azadian, A. Donoyan, Los Angeles 1987.

Zbigniew T. Szmurło

Waal de Th., Black Garden. Armenia and Azerbaijan through Peace and War, New York – London 2003, s. 23.

Zajączkowski W., Rosja i narody. Ósmy kontynent. Szkic z dziejów Eurazji, Warszawa 2009.

Zaszowt K., Relacje Turcji z Kaukazem Południowym i ich znaczenie dla Unii Europejskiej, [w:] Turcja i Europa. Wyzwania i szanse, red. A. Szymański, Warszawa 2011.

Literatura obcojęzyczna Авагян Г., Армения и армяне в мире, Ереван 1993.

Айвазян С., История России: Армянский след, Москва 2000.

Алексеева Л. М., История инакомыслия в СССР. Новейший период, Москва 2001.

Алиев И., Нагорный Карабах: история, факты, события, Баку 1989.

Бадалян Г., Погромы в Армении: суждения, домыслы и факты, „Экспресс-Хроника” 1991, №16.

Балаян З., Неизжитая трагедия. Десять лет назад мир узнал о жертвах армянских погромов в Баку, „Независимая Газета” № 4 (2066), 13 января 2000 г.

Балаян З., Палач и жертва: места определены навечно, „Голос Армении”, 3 марта 2009 г.

Баранов Н. Н., Горшков С. В., Крушение социализма. СССР, Россия в эпоху перестройки и постперестройки 1985–2003 годы, Екатеринбург 1994.

Карабах в международном праве и мировой политике. Документы и комментарий, т. 1, ред. Ю.Барсегов, Москва 2008.

Безбородов А. Б., Елисеевa Н. В., В. А. Шестаков, Перестройка и крах СССР. 1985– 1993, Санкт-Петербург 2010.

Быкова С. Н., Мансуров В. А., Интеллигенция и перестройка, Москва 1991.

Буровский, А. Расправа над СССР – предумышленное убийство, Москва 2013.

Ваал де Т., Чёрный Огород, Москва 2005.

Вдовин А., Подлинная история русских. XX век, Москва 2010.

Гарибджанян Г. Б., Геноцид армян перед судом истории, Ереван 1995;

Гасанлы Д., Южный Азербайджан: начало холной войны, Баку 2003.

Гаспарян М., Тучи не могут долго скрывать солнечный свет, Москва 2010.

Гембарски Б., Письмо моему старому турецкому знакомому, „Ной” 1994, № 11.

Горбачев М. С., Перестройка и новое мышление для нашей страны и для всего мира, Москва 1987.

Горбачев М. С., Размышления о прошлом и будущем, Москва 1998.

Грант Б., Армянский вопрос вчера и сегодня, Ереван 1992.

Григорян М., Чардахлу: первый исход. 25 лет спустя, „Голос Армении” 2012, № 134.

Дмитриев Ю. А., Свобода манифестаций в СССР, Москва 1991.

Звягельская И. Д., Специфика этнополитических конфликтов и подходы к их урегулированию, Москва 2008.

Земстов И., Крах эпохи. Горбачев... бросок через пропасть, Москва 1999.

Жирохов М. А., Семена распада: войны и конфликты на территории бывшего СССP, Санкт-Петербург 2012.

Имранлы К., Создание армянского государства на Кавказе: истоки и последствия, Москва 2006.

Pierestrojka i tragiczne wydarzenia w Sumgaicie

Инджикян О. Г., На суд истории, „Известия Академии Наук Армянской ССР. Общественные науки” 1965, № 4.

Казинян А., Чардахлу и перестройка, „Голос Армении” 2010, № 131.

Карапетян С. А., Арцах, Гардман, Нахиджеван-триединая формула территориальной целостности Восточной Армении: сборник публикаций, Ереван 2008.

Козлов В. А., Массовые беспорядки в СССР при Хрущеве и Брежневе (1953 – начало 1980-х гг.), Новосибирск 1999.

Красильников С. А., Этнокультурные взаимодействия в Сибири: государственная политика. 1920-1980-е годы, документы и факты, Новосибирск 2003.

Кривопусков В., Мятежный Карабах. Из дневника офицера МВД СССР, Москва 2007.



Pages:     | 1 |   ...   | 2 | 3 || 5 |


Similar works:

«GEOLOGIAN TUTKIMUSKESKUS GEOLOGISKA FORSKNINGSCENTRALEN GEOLOGICAL SURVEY OF FINLAND Opas Guide 15 Excursion guide, excursion C 2 Quarternary geology, southern Finland GeologicaJ Survey of FinJand.,.' Espoo 1986 GEOLOGIAN TUTKlMUSKESKUS GEOLOGISKA FORSKNINGSCENTRALEN GEOLOGICAL SURVEY OF FINLAND Opas Guide 15 17e NORDISKA GEOLOGMÖTET Excursion Guide, excursion no. C 2 Quaternary geo10gy, southern Fin1and Edited by Maija Haavisto-Hyvärinen Geological Survey of Fin1and Espoo 1986 CONTENT...»

«Revisiting Counter-terrorism Strategies in Pakistan: Opportunities and Pitfalls Asia Report N°271 | 22 July 2015 International Crisis Group Headquarters Avenue Louise 149 1050 Brussels, Belgium Tel: +32 2 502 90 38 Fax: +32 2 502 50 38 brussels@crisisgroup.org Table of Contents Executive Summary Recommendations I.  Introduction II.  Counter-terrorism and Civilian-military Relations III.  The National Action Plan A.  Revisiting Counter-terrorism Strategies B.  NAP’s Implementation...»

«Answers Professional Level – Essentials Module, Paper P1 (SGP) Governance, Risk and Ethics (Singapore) December 2012 Answers 1 (a) Social footprint and potential social implications. Social footprint The term ‘footprint’ is used to refer to the impact or effect that an entity (such as an organisation) can have on a given set of concerns or stakeholder interests. A ‘social footprint’ is the impact on people, society and the wellbeing of communities. Impacts can be positive (such as the...»

«Vanda Reis Actual Costing with the SAP Material Ledger ® Bonn � Boston Contents at a Glance 1 Introduction PART I Introduction to the Material Ledger 2 Introduction to the Material Ledger 3 Product Cost Planning 4 Material Ledger Basic Configuration and Startup 5 Other Material Ledger Related Configurations PART II Material Ledger Basic Functions 6 Purchasing Processes and Variances 7 Manufacturing and Overhead Variances 8 Periodic Actual Costing 9 Actual Costing Revaluations 10 Material...»

«Rainer Donandt Erwin Panofsky – Ikonologe und Anwalt der Vernunft aus: Rainer Nicolaysen (Hg.) Das Hauptgebäude der Universität Hamburg als Gedächtnisort Mit sieben Porträts in der NS-Zeit vertriebener Wissenschaftlerinnen und Wissenschaftler S. 113–140 Hamburg University Press Verlag der Staatsund Universitätsbibliothek Hamburg Carl von Ossietzky Impressum Bibliografische Information der Deutschen Nationalbibliothek Die Deutsche Nationalbibliothek verzeichnet diese Publikation in der...»

«2015 Iron Butt Rally: National Parks Tour HOBE Horseshoe Bend National Military Park 11288 Horseshoe Bend Road Daviston, AL Coordinates: 32.9822 -85.7352 9a-4:30p On 27 March 1814, Major General Andrew Jackson ‘s army of 3,300 men attacked Chief Menawa’s 1,000 Red Stick Creek warriors fortified in a horseshoe shaped bend of the Tallapoosa River. Over 800 Red Sticks died that day. The battle ended the Creek War, resulted in a land cession of 23,000,000 acres to the United States and created...»

«Sean Farley San Francisco, CA (209) SEANFAR (732-6327) sean@farley.io Software Engineer and Mathematician http://farley.io Research Interests version control systems, parallel programming, scientific computing, design patterns Education 2010–now Ph.D. candidate in Mathematics, Illinois Institute of Technology, Chicago, IL. Efficient numerical study for a boundary integral method on graphic processors. 2006–2009 M.S. in Mathematics, Louisiana State University, Baton Rouge, LA. 2001–2006...»

«Unternehmensbewertung mit dem Nachsteuer-CAPM? Jörg Wiese∗ Discussion Paper 2004 – 01 16. Februar 2004 Version vom 9. Juli 2006 Munich School of Management University of Munich Fakultät für Betriebswirtschaft Ludwig-Maximilians-Universität München Online at http://epub.ub.uni-muenchen.de/ ∗ Dr. Jörg Wiese, MBR, wissenschaftlicher Assistent und Habilitand, Ludwig-Maximilians-Universität München, Fakultät für Betriebswirtschaft, Seminar für Rechnungswesen und Prüfung, Ludwigstr....»

«?C'!=31!O3a ?#W+)3=+==YM =!O35 7?=%+=O3a A? #?C[#+ ?C[#+ Distr. c ?AIEGY=3%!=3+; GENERAL ICCD/COP(2)/14 29 April 1999 RUSSIAN Original: ENGLISH/FRENCH 7?=K+C+=O3a EG?C?= )?79!) 7?=K+C+=O33 EG?C?= ? C!#?G+ ++ %G?C?5 E+EE33, E?EG?a%S+5Ea % )!7!C+ E 30 =?a#Ca A? E+EE33 11 )+7!#Ca 1999 '?)!Q!EG[ A+C%!a: A+C%!a ?GQ+G ? C!#?G+ E?)+C/!=3+ AJ8HZ EHD. I.. 1 13 4 ?G7CYG3+ 7?=K+C+=O33 A.. 1-3 4 AD4&,HFH&,b P,D,@4b B.. 4 4 ?H8DZH4, F,FF44 C.. 5-6 4 %Z$@DZ AD,*F,*H,:b D.. 7 13 4 %FHJB4H,:\Z, 4 @$V4,...»

«! New Car Buying Guide ! The Ultimate Checklist for the Everyman Driver ! Introduction 3 Chapter 1: Finding the Right Car For You 4 Chapter 2: Test Driving Checklist 8 Chapter 3: Financing 101 11 Chapter 4: Loan or Lease 15 Chapter 5: When Is the Best Time to Buy 20 Chapter 6: Rebates, Incentives, Deals 22 Chapter 7: Trade-In Pros & Cons 25 Chapter 9: Miscellaneous Fees 33 Conclusion 35 Introduction So you're in the market for a new car!? Congratulations, this is a very exciting time for you....»

«YURI F. ORLOV Professor of Physics Cornell University, Ithaca, NY 14853 PHYSICS PUBLICATIONS, REPORTS AND PREPRINTS References to Russian works that have not been translated into English are preceded by an asterisk. Translations of the references are in square brackets. Muon (g-2) Collaboration and EDM Collaboration publications are a selection. Publications 135. with G.W. Bennett et al. (Muon g-2 collaboration), Search for Lorentz and CPT violation effects in muon spin precession. Phys. Rev....»

«1 Preprint: To appear in The Learning Curve. Lowenthal, P. R., & Parscal, T. (2008). Teaching presence. The Learning Curve, 3(4), 1-2, 4. Teaching Presence Online Facilitates Meaningful Learning Patrick Lowenthal Assistant Professor, School of Education and Counseling College for Professional Studies Regis University Tina Parscal Associate Professor, Learning Design and Development College for Professional Studies Regis University Abstract Faculty often describe the role of the online teacher...»





 
<<  HOME   |    CONTACTS
2016 www.abstract.xlibx.info - Free e-library - Abstract, dissertation, book

Materials of this site are available for review, all rights belong to their respective owners.
If you do not agree with the fact that your material is placed on this site, please, email us, we will within 1-2 business days delete him.